Thông tư 44/2026/TT-BTC về giám sát đầu tư: Xóa bỏ báo cáo giấy, siết chặt chế tài trực tuyến

Ngày 22/04/2026, Thông tư số 44/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước ngoặt mang tính “cách mạng” trong công tác giám sát, đánh giá đầu tư xây dựng. Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi cơ quan quản lý biểu mẫu, văn bản này đã luật hóa việc chuyển đổi số toàn diện, “khai tử” báo cáo giấy và siết chặt kỷ luật thời gian bằng các chế tài nghiêm khắc. Đối với các kiểm toán viên xây dựng, kỹ sư tư vấn, nhà thầu và đặc biệt là các Chủ đầu tư, việc nắm bắt ngay 4 điểm mới cốt lõi dưới đây là yêu cầu sống còn để đảm bảo tính hợp lệ của hồ sơ, giảm thiểu rủi ro vi phạm trong suốt vòng đời dự án.

Nội dung chính: Những điểm mới cốt lõi và Tác động thực tiễn

• Thay đổi cơ quan ban hành và thay thế văn bản áp dụng

  • Chi tiết quy định: Thông tư 44/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành, chính thức thay thế Thông tư số 05/2023/TT-BKHĐT ngày 30 tháng 6 năm 2023 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định về mẫu báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư và chế độ báo cáo trực tuyến. (Cơ sở tham chiếu: Khoản 2 Điều 15).

  • Tác động đến công tác quản lý: Đây là sự dịch chuyển lớn về thẩm quyền quản lý biểu mẫu cốt lõi từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư sang Bộ Tài chính. Các Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án và Kỹ sư tư vấn cần ngay lập tức gỡ bỏ hệ thống form mẫu cũ và cập nhật đồng bộ hệ thống biểu mẫu mới của Bộ Tài chính. Việc lơ là sử dụng nhầm mẫu cũ sẽ trực tiếp dẫn đến sai sót hình thức, tạo ra rủi ro lớn khi lập hồ sơ thanh tra, quyết toán và kiểm toán dự án.

• Số hóa toàn diện, thay thế hoàn toàn báo cáo bằng văn bản giấy

  • Chi tiết quy định: Việc cập nhật thông tin, báo cáo trên Hệ thống thông tin nghiệp vụ sẽ thay thế hoàn toàn cho việc báo cáo bằng văn bản giấy định kỳ của chủ đầu tư, nhà đầu tư, chủ dự án thành phần. Các văn bản đăng tải lên Hệ thống bắt buộc phải được quét màu từ văn bản gốc/bản chính hoặc là văn bản điện tử có chữ ký số hợp lệ. (Cơ sở tham chiếu: Khoản 1 và Khoản 2 Điều 10).

  • Tác động đến công tác quản lý: Yêu cầu này ép buộc các Chủ đầu tư và cơ quan quản lý phải “nâng cấp” hạ tầng lưu trữ điện tử và chữ ký số. Dù giúp tiết giảm đáng kể chi phí hành chính và thời gian in ấn định kỳ, nhưng quy định này đặt ra trọng trách pháp lý cao hơn cho các chuyên viên quản lý dự án: Phải chịu trách nhiệm tuyệt đối về tính hợp lệ, tính toàn vẹn và độ chính xác của dữ liệu số đưa lên hệ thống.

• Ấn định mốc thời gian cập nhật thông tin nghiêm ngặt (07 ngày làm việc)

  • Chi tiết quy định: Chủ đầu tư, nhà đầu tư phải cập nhật thông tin dự án vào Hệ thống trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày dự án được quyết định đầu tư, hoặc kể từ ngày được cấp có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư/lựa chọn nhà đầu tư. Tương tự, khi kết thúc dự án, thông tin quyết toán cũng phải được cập nhật vào Hệ thống trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày Quyết định phê duyệt quyết toán được ban hành. (Cơ sở tham chiếu: Điều 5 và Điều 7).

  • Tác động đến công tác quản lý: Việc rút ngắn và chốt cứng thời gian cập nhật thông tin chỉ còn 07 ngày làm việc là một bài toán hóc búa về tiến độ. Để không vi phạm, bộ phận pháp chế, kỹ thuật và quản lý chi phí của Chủ đầu tư bắt buộc phải tái cấu trúc quy trình luân chuyển hồ sơ nội bộ sao cho cực kỳ linh hoạt và kịp thời. Bất kỳ sự chậm trễ hay hành vi “ngâm” hồ sơ nào cũng sẽ trực tiếp dẫn đến vi phạm chế độ báo cáo.

• Áp dụng chế tài xử lý vi phạm trực tiếp đối với chế độ báo cáo trực tuyến

  • Chi tiết quy định: Chủ đầu tư, nhà đầu tư, chủ dự án thành phần nếu không thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo (như việc cập nhật thông tin, quét tài liệu điện tử) trên Hệ thống sẽ bị xử lý vi phạm theo quy định tại Điều 97 Nghị định số 19/2026/NĐ-CP. (Cơ sở tham chiếu: Khoản 3 Điều 10).

  • Tác động đến công tác quản lý: Sự xuất hiện của chế tài này là hồi chuông cảnh báo về tính kỷ luật. Việc báo cáo trực tuyến nay đã trở thành một chỉ tiêu bắt buộc có tính răn đe cao. Cơ quan quản lý nhà nước đã có trong tay công cụ và căn cứ pháp lý rõ ràng để xử phạt trực tiếp các đơn vị lơ là, thiếu minh bạch, từ đó ảnh hưởng đến uy tín và năng lực đấu thầu của tổ chức.

Kết luận & Lời khuyên hành động:

Thông tư 44/2026/TT-BTC không chỉ là một văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, mà là một bước thanh lọc để chuẩn hóa hệ sinh thái quản lý đầu tư công trên môi trường số.

Lời khuyên từ chuyên gia:

Các Chủ đầu tư và Kỹ sư tư vấn cần hành động ngay lập tức bằng cách: (1) Tổ chức tập huấn nội bộ về Thông tư mới; (2) Tích hợp toàn bộ biểu mẫu của Bộ Tài chính vào cẩm nang quản lý dự án; (3) Rà soát, chuẩn hóa lại quy trình ký số và lưu trữ bản scan màu; (4) Thiết lập hệ thống cảnh báo “deadline 7 ngày” đối với các mốc phê duyệt dự án, phê duyệt quyết toán nhằm loại bỏ triệt để rủi ro bị xử phạt hành chính.

Tải: Thông tư số 44/2026/TT-BTC về giám sát đầu tư