Hướng Xử Lý Khi Dự Án Không Giải Ngân Hết Vốn Đầu Tư Công Được Kéo Dài

Trong quá trình quản lý vốn đầu tư công, không ít tình huống dự án được gia hạn thời gian giải ngân nhưng vẫn không tiêu hết số vốn. Đứng trước thực trạng này, các cấp quản lý tại địa phương liệu có được quyền linh hoạt điều chuyển phần vốn thừa sang một dự án khác đang khát vốn?

1. Tóm tắt tình huống pháp lý

Một dự án A (do UBND xã quản lý) được cấp có thẩm quyền phê duyệt kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn từ kế hoạch năm 2025 sang năm 2026. Mặc dù đã được gia hạn, nhưng đến hết năm 2026, dự án A vẫn không thể giải ngân toàn bộ số vốn được kéo dài. Vấn đề đặt ra là UBND xã có thẩm quyền để điều chuyển phần vốn dư thừa này của dự án A sang cấp cho một dự án khác trên địa bàn hay không.

2. Nội dung hỏi – đáp chi tiết

Câu hỏi:

Kính gửi Bộ Tài chính. Tôi có câu hỏi trong lĩnh vực đầu tư công. Trường hợp năm 2025 dự án A được cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn sang năm 2026, tuy nhiên trong năm 2026 dự án không giải ngân hết số vốn kéo dài thì UBND xã có được điều chuyển số vốn đó cho dự án khác hay không? Cảm ơn Bộ Tài chính!

Trả lời:

Khoản 2 Điều 72 Luật Đầu tư công (được sửa đổi theo quy định tại Điểm b Khoản 33 Điều 7 Luật số số 90/2025/QH15) quy định về thời gian thực hiện và giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công hằng năm:

“Người đứng đầu Bộ, cơ quan trung ương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định đối với vốn ngân sách trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp quyết định đối với vốn ngân sách địa phương do cấp mình quản lý cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn kế hoạch đầu tư công hằng năm nhưng không quá ngày 31 tháng 12 năm sau trong các trường hợp sau đây:

a) Dự án quan trọng quốc gia;

b) Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng;

c) Dự án được bố trí kế hoạch vốn để hoàn thành, đưa vào sử dụng trong năm kế hoạch nhưng không được bố trí vốn kế hoạch năm sau;

d) Dự án bị ảnh hưởng tiến độ do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, nguyên nhân khách quan khác không thể lường trước được và không thể khắc phục được;

đ) Dự án cơ quan đại diện và cơ quan khác của Việt Nam ở nước ngoài;

e) Bộ, cơ quan trung ương và địa phương, Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ có duy nhất 01 dự án trong năm kế hoạch hoặc không thể thực hiện điều chỉnh kế hoạch.”

Căn cứ theo quy định trên, số vốn được kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân sang năm tiếp theo gắn với từng dự án cụ thể đảm bảo điều kiện theo quy định, trong năm tiếp theo phải được tiếp tục quản lý, sử dụng theo dự án đó.

Pháp luật về đầu tư công không quy định về trường hợp được phép điều chỉnh kế hoạch vốn kéo dài. Vì vậy, trong trường hợp năm 2026 dự án không giải ngân hết số vốn kéo dài của dự án A thì UBND xã không được phép điều chuyển vốn cho dự án khác.

Nguồn trích dẫn: Cổng Thông tin điện tử Bộ Tài chính – Link gốc: [https://portal.mof.gov.vn/hoidapcstc/home/cthoidap/166765]

3. Phân tích chuyên sâu từ www.kiemtoanxaydung.vn

Theo hệ thống văn bản pháp luật hiện hành về quản lý dự án đầu tư công, vấn đề điều chuyển vốn kéo dài cần được tiếp cận dưới góc độ sau:

• Tính chất định danh của vốn kéo dài: Căn cứ theo Điều 72.2 Luật Đầu tư công (được sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15), việc Chủ tịch UBND các cấp ra quyết định cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân vốn là dựa trên việc đánh giá hồ sơ và điều kiện thực tế của một dự án cụ thể (như thiên tai, giải phóng mặt bằng…). Do đó, khoản vốn này được “khóa chặt” với danh mục và mục tiêu của chính dự án đó.

• Không có quy định pháp luật điều chỉnh kế hoạch vốn kéo dài: Pháp luật hiện hành (bao gồm cả Nghị định 275/2025/NĐ-CP) chỉ quy định cơ chế điều chỉnh kế hoạch đầu tư công hằng năm (với dòng vốn giao mới). Hoàn toàn không có bất kỳ quy phạm pháp luật nào trao quyền cho UBND các cấp được phép điều chỉnh hay điều chuyển phần vốn của năm trước đã được chuyển nguồn, kéo dài.

• Lưu ý đối với Chủ đầu tư (UBND xã): Không được tự ý linh động điều chuyển vốn dư để cấp cho dự án khác, dù trên thực tế dự án đó có đang thiếu vốn. Hành vi này vi phạm nguyên tắc quản lý tài chính. Đối với số vốn kéo dài không giải ngân hết, bắt buộc phải rà soát, chốt khối lượng hoàn thành, sau đó thực hiện thủ tục hủy dự toán hoặc nộp trả Ngân sách Nhà nước.

• Khuyến nghị cho công tác lập kế hoạch: Chủ đầu tư cần cực kỳ cẩn trọng khi đề xuất gia hạn vốn. Việc xin kéo dài vốn nhưng không giải ngân hết sẽ phản ánh năng lực lập kế hoạch, đánh giá khả năng hấp thụ vốn chưa chính xác, có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá thi đua và việc phân bổ nguồn vốn trong các năm tiếp theo.

4. Hỗ trợ từ Chuyên gia

Nếu Quý đối tác, Chủ đầu tư, và các Nhà thầu cần hỗ trợ chuyên sâu về tư vấn quản lý dự án, quản lý chi phí, tư vấn kiểm toán và quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành, vui lòng liên hệ trực tiếp với PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của hệ thống www.kiemtoanxaydung.vn. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến, chúng tôi cam kết mang lại giải pháp tối ưu và an toàn pháp lý nhất cho dự án của bạn.

PHAN VIỆT HIẾU Điều hành kiemtoanxaydung.vn & Sổ tay Kiểm toán Xây dựng