Pháp Luật Có Cho Phép Chỉ Định Thầu Đối Với Nhà Thầu Liên Danh?

Có Cho Phép Chỉ Định Thầu Đối Với Nhà Thầu Liên Danh?

Trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu, đặc biệt đối với các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu (như các gói thầu bí mật nhà nước, khắc phục sự cố), Chủ đầu tư thường băn khoăn về tư cách hợp lệ của nhà thầu. Liệu một liên danh gồm nhiều thành viên có được phép nhận chỉ định thầu hay không? Cùng Sổ tay Kiểm toán Xây dựng tìm hiểu câu trả lời chính thức từ cơ quan quản lý nhà nước và phân tích pháp lý chuyên sâu.

Phần 1: Tình huống vướng mắc thực tế về chỉ định thầu liên danh

Dưới đây là vướng mắc thực tế của nhà thầu/chủ đầu tư và nội dung giải đáp chính thức từ cơ quan nhà nước trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ:

Chi tiết câu hỏi:

(Nguyễn Văn Xuyên – 10:04 15/09/2026)

Đơn vị tôi đang tổ chức lựa chọn nhà thầu một gói thầu thuộc phạm vi bí mật nhà nước và áp dụng hình thức chỉ định thầu thông thường. Trong quá trình thực hiện, đơn vị tôi phát sinh vướng mắc liên quan đến tư cách của nhà thầu được chỉ định.

Tôi xin hỏi, đối với gói thầu thuộc trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu, chủ đầu tư có được chỉ định một nhà thầu là liên danh (gồm từ hai thành viên trở lên) để thực hiện gói thầu hay không?

Trả lời:

Bộ Tài chính trả lời vấn đề này như sau: Theo quy định tại khoản 26 Điều 4 Luật Đấu thầu, nhà thầu là tổ chức, cá nhân hoặc kết hợp giữa các tổ chức hoặc giữa các cá nhân với nhau theo hình thức liên danh trên cơ sở thỏa thuận liên danh tham dự thầu, đứng tên dự thầu và trực tiếp ký, thực hiện hợp đồng nếu được lựa chọn.

Trường hợp liên danh, thỏa thuận liên danh phải quy định rõ trách nhiệm của thành viên đứng đầu liên danh và trách nhiệm chung, trách nhiệm riêng của từng thành viên trong liên danh đối với toàn bộ phạm vi của gói thầu.

Như vậy, theo quy định nêu trên, khi tham dự thầu nhà thầu có thể tham dự với tư cách độc lập hoặc liên danh.

Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – chinhphu.vn

Phần 2: Phân tích chuyên sâu về mặt pháp lý và Quản trị rủi ro

Dưới góc nhìn của chuyên gia về đấu thầu và quản lý dự án, câu trả lời trên đã giải quyết dứt điểm tính hợp pháp của việc liên danh trong chỉ định thầu. Tuy nhiên, khi triển khai thực tế, Chủ đầu tư và các Nhà thầu cần lưu ý các vấn đề trọng yếu sau:

2.1. Bóc tách căn cứ pháp lý

Căn cứ Khoản 26 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, định nghĩa về “Nhà thầu” bao trùm cả tổ chức độc lập và tổ chức liên danh. Pháp luật đấu thầu hoàn toàn không có quy định cấm hay hạn chế hình thức liên danh đối với các gói thầu áp dụng hình thức “Chỉ định thầu”.

Điều này đồng nghĩa, đối với bất kỳ gói thầu nào (kể cả bí mật nhà nước, cấp bách hay các gói thầu tư vấn, xây lắp thông thường thuộc hạn mức chỉ định thầu), Chủ đầu tư hoàn toàn có quyền xem xét, đánh giá và quyết định chỉ định thầu cho một tổ hợp liên danh, miễn là liên danh đó đáp ứng đủ năng lực, kinh nghiệm thực hiện gói thầu.

2.2. Đánh giá thực tiễn trong công tác đánh giá hồ sơ

Khi chỉ định thầu cho liên danh, tính pháp lý cao nhất ràng buộc giữa các thành viên chính là Thỏa thuận liên danh. Thỏa thuận này không phải là một tờ giấy cam kết hình thức mà là cơ sở để Chủ đầu tư ký kết hợp đồng và thanh quyết toán sau này. Thực tế, nhiều gói thầu chỉ định có tính chất đặc thù, việc một nhà thầu độc lập không thể đáp ứng trọn vẹn cả năng lực tài chính lẫn chuyên môn là điều bình thường. Việc liên danh giúp các nhà thầu bổ trợ sức mạnh cho nhau để hoàn thành dự án.

2.3. Nhận diện rủi ro pháp lý thường gặp

Qua công tác tư vấn và kiểm toán xây dựng, chúng tôi nhận thấy các bên thường vướng phải những “điểm mù” sau khi làm thủ tục chỉ định thầu liên danh:

  • Thỏa thuận liên danh phân chia khối lượng chung chung: Lỗi phổ biến nhất là không tách bạch tỷ lệ phần trăm (%) công việc hoặc giá trị cụ thể mà từng thành viên đảm nhận. Điều này gây rủi ro cực lớn khi nghiệm thu, thanh toán và kiểm toán vì không xác định được ai làm phần việc nào.

  • Thiếu thống nhất về ủy quyền thanh toán: Trong thỏa thuận liên danh cần quy định rõ việc thanh toán sẽ được Chủ đầu tư chuyển trực tiếp vào tài khoản của từng thành viên tương ứng với khối lượng họ thực hiện, hay chuyển vào tài khoản chung của thành viên đứng đầu liên danh. Sự mập mờ này thường dẫn đến tranh chấp nội bộ nhà thầu và ách tắc giải ngân.

  • Năng lực không bù trừ chéo vô điều kiện: Dù là liên danh, nhưng năng lực kinh nghiệm thực hiện các phần việc chuyên môn sâu (ví dụ: thi công phần ngầm, cung cấp thiết bị đặc thù) phải do chính thành viên đảm nhận phần việc đó chứng minh, không được lấy năng lực của thành viên khác trong liên danh để “lấp liếm”.

Phần 3: Tải về các văn bản pháp luật liên quan

Để áp dụng đúng và đầy đủ quy định về nhà thầu liên danh cũng như quy trình chỉ định thầu, Quý vị có thể tải về các văn bản pháp quy hiện hành dưới đây:

  • Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (Hiệu lực từ 01/01/2024): [TẠI ĐÂY]

  • Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu: [TẠI ĐÂY]

  • Nghị định 349/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu: [TẠI ĐÂY]
  • Nếu Quý khách hàng, Đối tác cần tư vấn chuyên sâu về quản lý dự án, quản lý chi phí, tư vấn kiểm toán và quyết toán dự án, vui lòng liên hệ PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của hệ thống Sổ tay Kiểm toán Xây dựng (www.kiemtoanxaydung.vn) để được hỗ trợ kịp thời và chính xác nhất.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM