Phân Tích Thông Tư 23/2026/TT-BNNMT: Quy Định Vốn Đầu Tư Công Nông Thôn Mới 2026-2030

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư 23/2026/TT-BNNMT, tạo lập hành lang pháp lý cốt lõi hướng dẫn giải ngân nguồn vốn đầu tư công nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Đối với các Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án và các Doanh nghiệp xây dựng, việc thấu hiểu các chính sách hỗ trợ hạ tầng nông thôn mới 2026 là điều kiện tiên quyết để lập dự án đầu tư hợp chuẩn, tổ chức đấu thầu minh bạch và quyết toán an toàn. Dưới góc độ chuyên gia pháp luật đầu tư xây dựng, bài viết này sẽ bóc tách các quy định pháp lý trọng tâm nhất của Thông tư này.

1. Giải đáp: Nguyên tắc quản lý nguồn vốn theo Điều 2 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT là gì?

Khi tiếp cận nguồn vốn đầu tư công nông thôn mới, các Chủ đầu tư cấp xã/huyện và doanh nghiệp không thể bỏ qua các rào cản pháp lý về nguyên tắc quản lý vốn. Cụ thể, việc tổ chức thực hiện và huy động vốn phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Tuân thủ tuyệt đối quy định quản lý chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG): Theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT, việc tổ chức thực hiện phải tuân thủ Điều 4 Nghị định số 358/2025/NĐ-CP; bảo đảm “đúng mục tiêu, đúng đối tượng, đúng phạm vi, đúng thẩm quyền”.

• Nguyên tắc không trùng lặp và phân cấp trách nhiệm: Cũng tại khoản 1 Điều 2, pháp luật cấm trùng lặp nội dung hỗ trợ, nhiệm vụ chi với các chương trình, dự án khác. Việc lồng ghép nguồn lực phải công khai, minh bạch; phân cấp phải gắn liền với trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức, cá nhân được giao nhiệm vụ.

• Nguyên tắc tự nguyện trong xã hội hóa: Theo đoạn cuối khoản 1 Điều 2 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT, việc huy động đóng góp của người dân và các nguồn lực hợp pháp khác phải trên cơ sở tự nguyện, phù hợp khả năng, nghiêm cấm hành vi huy động quá sức dân.

• Nguyên tắc đầu tư có trọng điểm: Theo khoản 2 Điều 2 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT, chính quyền địa phương quyết định lựa chọn nhiệm vụ thực hiện phải bảo đảm “có trọng tâm, trọng điểm, hiệu quả, không dàn trải, không hình thức”.

• Căn cứ chuyên môn để thanh quyết toán: Theo khoản 3 Điều 2 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT, việc xác định nội dung, điều kiện, mức hỗ trợ, trình tự thanh toán, quyết toán kinh phí thực hiện phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, đầu tư công và hướng dẫn của Bộ Tài chính.

2. Bảng Tổng Hợp Các Hạng Mục Hỗ Trợ Hạ Tầng Nông Thôn Mới 2026 Từ Vốn Đầu Tư Công

Việc xác định đúng nguồn vốn hỗ trợ đóng vai trò sinh tử trong bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và thiết kế dự toán. Dưới đây là bảng tổng hợp các hạng mục được phép sử dụng vốn đầu tư công, trích xuất trực tiếp từ Thông tư 23/2026/TT-BNNMT:

3. Giải Đáp: Những công trình nào được ưu tiên rót vốn đầu tư công?

Khi thực hiện phân bổ hỗ trợ hạ tầng nông thôn mới 2026, ngân sách Nhà nước không dàn trải mà tập trung nguồn lực rất cụ thể cho các nhóm đối tượng yếu thế và các dự án mang tính đột phá về môi trường, công nghệ. Cụ thể:

• Ưu tiên cao nhất cho vùng lõi khó khăn: Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 3 và điểm a khoản 2 Điều 9 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT, nguồn vốn đầu tư công tập trung tuyệt đối cho các công trình thủy lợi, cấp nước sạch tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn (ĐBKK), vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN), an toàn khu, khu vực biên giới, hải đảo và vùng khan hiếm nước.

• Ưu tiên phát triển hạ tầng chuỗi liên kết và OCOP: Đầu tư công ưu tiên cấp cho việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật (điện, nước, giao thông kết nối) cho các khu, cụm chế biến nông sản tập trung gắn liền với vùng nguyên liệu (Theo điểm a khoản 2 Điều 24 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT).

• Ưu tiên các công trình xanh, thân thiện môi trường: Nguồn vốn đầu tư công hướng tới hỗ trợ xây dựng mạng lưới cống thu gom, nhà máy xử lý nước thải quy mô cụm xã, các mô hình xử lý rác thải phát điện, hạ tầng công nghệ số trong giám sát hành trình xe thu gom rác (Theo điểm a khoản 2 Điều 30 Thông tư 23/2026/TT-BNNMT).

Khuyến nghị pháp lý bổ sung về Đấu thầu dự án Nông thôn mới

Lưu ý rằng, đối với mọi gói thầu sử dụng vốn đầu tư công nông thôn mới, các Chủ đầu tư bắt buộc phải tuân thủ Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung mới nhất. Theo khoản 12 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15 (sửa đổi khoản 1 Điều 20), Chủ đầu tư cần căn cứ quy mô, tính chất gói thầu hạ tầng để áp dụng chính xác các hình thức lựa chọn nhà thầu như: Chỉ định thầu (theo Điều 23 sửa đổi), Chào hàng cạnh tranh (theo Điều 24 sửa đổi) hoặc Đấu thầu rộng rãi, tự thực hiện hay tham gia thực hiện của cộng đồng. Bất kỳ sai sót nào trong việc áp dụng sai hình thức lựa chọn nhà thầu đều dẫn đến rủi ro xuất toán khi kiểm toán.

📥 TẢI VỀ THÔNG TƯ 23/2026/TT-BNNMT

Để phục vụ quá trình lập dự toán, trình phê duyệt dự án và thanh quyết toán vốn đầu tư công, quý Độc giả, nhà thầu và Chủ đầu tư có thể tải toàn văn văn bản pháp lý chính thức tại đây:

👉 [TẢI VỀ MIỄN PHÍ] Toàn văn Thông tư số 23/2026/TT-BNNMT (Bản PDF/Word chính thức) TẠI ĐÂY.

📞 LIÊN HỆ CHUYÊN GIA PHÁP LÝ DỰ ÁN TẠI KIEMTOANXAYDUNG.VN

Việc bóc tách chi phí, lập dự toán, tổ chức đấu thầu và quản lý giải ngân nguồn vốn đầu tư công nông thôn mới luôn đòi hỏi sự tuân thủ pháp lý cực kỳ khắt khe. Một sai sót nhỏ trong việc áp dụng định mức hay xác định sai hạng mục được hỗ trợ theo Thông tư 23/2026/TT-BNNMT có thể dẫn đến rủi ro thất thoát ngân sách và trách nhiệm pháp lý nặng nề cho Chủ đầu tư cũng như Nhà thầu.

Nếu đơn vị của bạn đang gặp vướng mắc pháp lý về lập hồ sơ dự án, đấu thầu xây dựng, giải quyết thủ tục thanh quyết toán công trình, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia hơn 30 năm kinh nghiệm của kiemtoanxaydung.vn. Chúng tôi cam kết cung cấp giải pháp tư vấn pháp lý dự án chuyên sâu, bảo vệ quyền lợi tối đa và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư công cho doanh nghiệp của bạn!