Điều chỉnh hợp đồng

Thẩm quyền gia hạn hợp đồng xây dựng: Rủi ro pháp lý & Góc nhìn từ Chuyên gia

Đã đăng trên bởi Quản Trị
Số lượt xem bài viết: 255
64-so-tay-kiem-toan-xay-dung-gia-han-tien-do-hop-dong

Thẩm quyền gia hạn hợp đồng xây dựng: Rủi ro pháp lý & Góc nhìn từ Chuyên gia

Trong quá trình triển khai các dự án đầu tư xây dựng, việc chậm tiến độ là một rủi ro thường trực và việc gia hạn thực hiện hợp đồng gần như là tình huống phát sinh không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, một “lỗ hổng” pháp lý rất lớn mà nhiều đơn vị đang vướng mắc chính là việc xác định không đúng ranh giới giữa “Người có thẩm quyền” và “Chủ đầu tư” khi ký kết phụ lục gia hạn hợp đồng. Sự lúng túng này không chỉ gây ách tắc trong khâu thanh toán mà còn tiềm ẩn nguy cơ xuất toán vô cùng lớn khi Thanh tra và Kiểm toán Nhà nước vào cuộc.

Dưới góc độ quản trị rủi ro dự án, bài viết này sẽ phân tích chi tiết về thẩm quyền gia hạn hợp đồng xây dựng theo quy định mới nhất.

1. Tình huống thực tiễn và Giải đáp từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ

Gần đây, rất nhiều đơn vị lúng túng về việc ai có quyền ký quyết định gia hạn thời gian thực hiện hợp đồng. Để làm rõ vấn đề này, xin trích dẫn nguyên văn hướng dẫn trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) như sau:

Hỏi: Thẩm quyền gia hạn thực hiện hợp đồng xây dựng
Hoàng Văn Tú – 10:04 09/06/2026
Chi tiết câu hỏi

Tôi xin hỏi, đối với các dự án đầu tư xây dựng sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước thì việc gia hạn thời gian thực hiện hợp đồng xây dựng thuộc thẩm quyền của Người quyết định đầu tư hay Chủ đầu tư?
Trả lời

Bộ Xây dựng trả lời vấn đề này như sau:

Việc điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng xây dựng thuộc dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước thực hiện theo nội dung thỏa thuận giữa các bên trong hợp đồng đã ký kết phù hợp với hồ sơ mời thầu (hồ sơ yêu cầu), hồ sơ dự thầu (hồ sơ đề xuất) và các quy định của pháp luật áp dụng cho hợp đồng (pháp luật về xây dựng, hợp đồng xây dựng, đấu thầu, pháp luật khác có liên quan).

Do câu hỏi không có dữ liệu về thời điểm ký kết hợp đồng nên chưa có đủ cơ sở xác định cụ thể quy định của pháp luật được áp dụng cho hợp đồng. Theo pháp luật hiện hành, căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 58 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15, trường hợp dự án, gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu thầu thì thẩm quyền quyết định điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng thực hiện theo quy định tại khoản 4 Điều 70 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 37 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15; trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về đấu thầu thì thực hiện theo quy định tại Điều 39 Nghị định số 37/2015/NĐ-CP ngày 22/4/2015 của Chính phủ quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng.

Nguồn: www.chinhphu.vn

2. Phân tích ranh giới thẩm quyền theo Điều 70 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15

Dựa trên hướng dẫn pháp lý nêu trên, việc áp dụng Điều 70 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung) quy định rất rõ ràng về thẩm quyền điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng. Theo đó, ranh giới được phân định theo 02 trường hợp căn bản:

  • Trường hợp Chủ đầu tư được toàn quyền quyết định: Chủ đầu tư có thẩm quyền tự quyết định và ký kết phụ lục gia hạn hợp đồng nếu việc gia hạn tiến độ gói thầu không làm kéo dài tiến độ tổng thể của toàn bộ dự án đã được phê duyệt.

  • Trường hợp phải báo cáo và xin ý kiến Người có thẩm quyền: Nếu việc điều chỉnh thời gian thực hiện gói thầu làm kéo dài tiến độ thực hiện của toàn bộ dự án (vượt qua mốc thời gian hoàn thành dự án tại Quyết định phê duyệt dự án đầu tư), Chủ đầu tư tuyệt đối không được tự ý ký phụ lục hợp đồng. Bắt buộc phải báo cáo Người có thẩm quyền (Người quyết định đầu tư) để xem xét, ban hành Quyết định điều chỉnh thời gian thực hiện dự án trước, sau đó mới có cơ sở ký phụ lục gia hạn gói thầu.

3. Rủi ro dưới góc độ Thanh tra và Kiểm toán Nhà nước

Là người trực tiếp tham gia thẩm tra quyết toán và tư vấn cho hàng trăm dự án, tôi khẳng định: Việc gia hạn hợp đồng sai thẩm quyền là lỗi sai mang tính hệ thống. Hậu quả pháp lý và thiệt hại tài chính khi Cơ quan Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước bóc tách hồ sơ là rất khốc liệt:

  • Xuất toán toàn bộ chi phí trượt giá (bù giá): Nếu hợp đồng được gia hạn sai thẩm quyền (Chủ đầu tư tự ý ký khi lẽ ra phải xin phép Người có thẩm quyền), thời gian gia hạn đó bị coi là bất hợp pháp. Mọi khoản chi phí vật tư bù giá, trượt giá phát sinh trong khoảng thời gian “chậm tiến độ trái phép” này sẽ  có nguy cơ rủi ro bị xuất toán.

  • Xuất toán chi phí quản lý dự án và tư vấn giám sát phát sinh: Việc kéo dài thời gian thi công có thể làm tăng chi phí Ban quản lý dự án và Tư vấn giám sát. Và các khoản chi phí phát sinh này có nguy cơ bị Cơ quan hậu kiểm sẽ từ chối thanh toán nếu thủ tục gia hạn không tuân thủ đúng trình tự, thẩm quyền.

  • Bị áp dụng chế tài phạt vi phạm hợp đồng: Khi thời gian gia hạn không được pháp luật công nhận, Nhà thầu mặc nhiên bị khép vào lỗi “chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan” và sẽ bị tính phạt vi phạm hợp đồng, đồng thời bị đánh giá năng lực xấu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

4. Khuyến nghị thực tiễn: Chuẩn hóa hồ sơ xin gia hạn tiến độ

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho cả Chủ đầu tư và Nhà thầu, quy trình thiết lập hồ sơ pháp lý xin gia hạn hợp đồng cần tuân thủ nghiêm ngặt các bước sau:

  • Lập Biên bản xác nhận hiện trường kịp thời: Ngay khi phát sinh sự kiện gây ảnh hưởng tiến độ (mưa bão, vướng mặt bằng, dịch bệnh, thay đổi thiết kế…), Nhà thầu và Tư vấn giám sát phải lập biên bản hiện trường ngay lập tức để chốt thời điểm và nguyên nhân.

  • Đánh giá rạch ròi nguyên nhân Khách quan / Chủ quan: Hồ sơ gia hạn phải chứng minh được việc chậm trễ không xuất phát từ lỗi chủ quan của Nhà thầu (như năng lực yếu kém, thiếu tài chính). Việc này là cơ sở xem xét để được miễn trừ phạt hợp đồng.

  • Tuân thủ trình tự xin ý kiến: Chủ đầu tư cần đối chiếu ngay với tiến độ dự án tổng thể. Nếu nguy cơ vượt tiến độ dự án hiện hữu, phải khẩn trương lập Tờ trình gửi Người có thẩm quyền xin điều chỉnh thời gian dự án, thay vì vội vàng ký ngay phụ lục với Nhà thầu.

📥 TẢI VỀ TÀI LIỆU CĂN CỨ

Nhằm giúp các cá nhân, tổ chức dễ dàng tra cứu căn cứ pháp lý, kiemtoanxaydung.vn cung cấp hệ thống văn bản gốc. 👉 [Tải về toàn văn Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15]

💡 GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: Gia hạn hợp đồng sai thẩm quyền là một trong những “tử huyệt” kinh điển khi Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước tiến hành kiểm tra quyết toán. Nếu Chủ đầu tư hoặc Nhà thầu đang lúng túng trong việc thiết lập hồ sơ pháp lý điều chỉnh tiến độ, cần tư vấn quản lý dự án, quản lý chi phí, hoặc hỗ trợ thẩm tra quyết toán dự án một cách an toàn, đúng luật, hãy hành động ngay. 📞 Liên hệ trực tiếp với Hệ sinh thái của PHAN ANH FIRM, đơn vị chủ quản của của kiemtoanxaydung.vn để được hỗ trợ giải pháp tối ưu nhất.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM

Số lượt xem bài viết: 255
Quản Trị

Tài khoản dùng để quản trị website của bạn !

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *