Phê Duyệt Chủ Trương Mua Sắm Thì Có Phê Duyệt Dự Toán?

Phê Duyệt Chủ Trương Mua Sắm Có Phải Là Phê Duyệt Dự Toán Không? (Cập nhật Nghị định 104/2026/NĐ-CP)

Thực hiện mua sắm thiết bị bằng nguồn chi thường xuyên ở cấp xã theo Nghị định 104/2026/NĐ-CP đang gặp lúng túng giữa hai khái niệm: “Phê duyệt chủ trương và dự kiến kinh phí” và “Phê duyệt dự toán mua sắm”. Quyết định phê duyệt chủ trương không thay thế cho quyết định phê duyệt dự toán chi tiết. Bài viết dưới đây của kiemtoanxaydung.vn sẽ phân tích rõ bản chất pháp lý và thẩm quyền phê duyệt dự toán để các UBND cấp xã, Chủ đầu tư và Nhà thầu triển khai đúng luật.

1. Tình huống pháp lý: Vướng mắc khi mua sắm chuyển đổi số tại cấp xã

Khi triển khai các gói thầu mua sắm phục vụ công tác chuyển đổi số bằng nguồn vốn chi thường xuyên theo Nghị định 104/2026/NĐ-CP, nhiều đơn vị cấp cơ sở (đặc biệt là UBND cấp xã) đang đối mặt với sự chồng chéo giữa quy trình xin cấp vốn và quy trình triển khai kỹ thuật.

Cụ thể, đơn vị đặt ra 2 câu hỏi then chốt: Việc đã phê duyệt chủ trương mua sắm thì có đồng nghĩa với việc đã duyệt dự toán hay không? Nếu không, thì cơ quan nào có thẩm quyền phê duyệt cái gọi là “dự toán mua sắm” này?

Dưới đây là phần hỏi – đáp chi tiết từ Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính.

2. Nội dung hỏi – đáp chi tiết từ Bộ Tài chính

Hỏi:

Kính gửi: Bộ Tài chính Hiện nay, UBND cấp xã chúng tôi đang thực hiện rất nhiều về công tác mua sắm, đặc biệt là mua sắm phục vụ công tác chuyển đổi số bằng nguồn vốn chi thường xuyên. Theo Nghị định 104/2026/NĐ-CP, UBND cấp xã chúng tôi được phân cấp phê duyệt chủ trương và dự kiến kinh phí khi thực hiện công tác mua sắm. Tuy nhiên, chúng tôi đang gặp một số vướng mắc như sau:

  • 1. Sau khi phê duyệt chủ trương và dự kiến kinh phí công tác mua sắm, chúng tôi có cần phải thực hiện 1 quy trình nữa là quy trình phê duyệt dự toán hay không? và thẩm quyền về duyệt dự toán là của ai?
  • 2. Vậy phê duyệt chủ trương và dự kiến kinh phí công tác mua sắm có phải là phê duyệt dự toán hay không?

Kính mong Bộ Tài chính xem xét, hướng dẫn sớm để chúng tôi thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Trả lời:

Điều 18 Nghị định số 104/2026/NĐ-CP quy định

“1. Phân bổ, giao dự toán

Sau khi được Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, Ủy ban nhân dân giao dự toán ngân sách, đơn vị dự toán cấp I ở trung ương và địa phương thực hiện phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc và đơn vị thuộc ngân sách cấp dưới theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. Trong đó, đối với nội dung phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên để thực hiện nhiệm vụ mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, trang thiết bị phải bảo đảm nguyên tắc trong phạm vi dự toán ngân sách được cấp có thẩm quyền giao và không ảnh hưởng đến nhiệm vụ chuyên môn khác của cơ quan, đơn vị; đơn vị dự toán cấp I thực hiện như sau:

a) Trường hợp dự toán chi cho nhiệm vụ mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, trang thiết bị phân bổ cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc bằng với dự kiến kinh phí thực hiện từ ngân sách nhà nước đã được phê duyệt theo quyết định của cấp có thẩm quyền quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 17 Nghị định này, cơ quan, đơn vị dự toán cấp I thực hiện phân bổ, giao dự toán chi thường xuyên cho đơn vị sử dụng ngân sách theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước để thực hiện nhiệm vụ.

b) Trường hợp đơn vị dự toán cấp I phân bổ, giao dự toán chi thường xuyên để thực hiện nhiệm vụ mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, trang thiết bị cho đơn vị sử dụng ngân sách khác với dự kiến kinh phí thực hiện từ ngân sách nhà nước đã được phê duyệt theo quyết định của cấp có thẩm quyền quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 17 Nghị định này, các cơ quan, đơn vị rà soát lại nội dung nhiệm vụ và kinh phí thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước để cấp có thẩm quyền ban hành Quyết định phê duyệt điều chỉnh chủ trương nhiệm vụ và dự kiến kinh phí bảo đảm kinh phí thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi dự toán được giao.

c) Hồ sơ tài liệu kèm theo khi phân bổ, giao dự toán các nhiệm vụ mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, trang thiết bị, gồm: Báo cáo thuyết minh danh mục tài sản dự kiến mua sắm để bổ sung, thay mới, hoặc sửa chữa, nâng cấp tài sản; Quyết định phê duyệt hoặc điều chỉnh chủ trương nhiệm vụ và dự kiến kinh phí của cấp có thẩm quyền quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 17 Nghị định này.”

Như vậy, khi xây dựng dự toán mua sắm, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp tài sản, trang thiết bị, đơn vị phải trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương và dự kiến kinh phí. Khi phân bổ dự toán, trường hợp đơn vị dự toán cấp 1 phân bổ, giao dự toán cho đơn vị sử dụng ngân sách khác với dự kiến kinh phí thực hiện từ NSNN đã được phê duyệt, các cơ quan, đơn vị rà soát lại nội dung nhiệm vụ và kinh phí thực hiện từ NSNN để cấp có thẩm quyền ban hành quyết định phê duyệt hoặc điều chỉnh chủ trương nhiệm vụ và dự kiến kinh phí của cấp có thẩm quyền quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 17 Nghị định số 104/2026/NĐ-CP.

Căn cứ dự toán được cấp có thẩm quyền giao, cơ quan, đơn vị thực hiện mua sắm tài sản, trang thiết bị theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, đấu thầu và pháp luật của ngành, lĩnh vực có liên quan.

Đối với mua sắm phục vụ công tác chuyển đổi số bằng nguồn vốn chi thường xuyên, cơ quan, đơn vị áp dụng quy định tại Nghị định số 104/2026/NĐ-CP về trình tự, thủ tục lập dự toán, phân bổ, giao dự toán và quyết toán chi thường xuyên và thực hiện theo quy định của pháp luật về công nghệ thông tin, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và pháp luật khác có liên quan để tổ chức thực hiện bảo đảm đúng quy định./.

Nguồn trích dẫn: Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính – Link gốc: https://portal.mof.gov.vn/hoidapcstc/home/cthoidap/167530

3. Phân tích chuyên sâu từ kiemtoanxaydung.vn

Nguyên nhân gốc rễ của vướng mắc này xuất phát từ việc lúng túng trong việc phân định 2 quy trình song song: Quy trình quản lý điều hành ngân sách và Quy trình triển khai nhiệm vụ (lập dự toán, đấu thầu…).

Dưới lăng kính chuyên gia pháp lý, chúng tôi bóc tách 3 nguyên tắc bất di bất dịch mà các Chủ đầu tư (UBND cấp xã) cần nắm vững:

  • Bản chất của việc Phê duyệt Chủ trương (Điều 17.3 Nghị định 104/2026): Đây hoàn toàn không phải là phê duyệt dự toán chi tiết. Đó chỉ là bước “xác lập trần kinh phí” (dự kiến tối đa) và tính cần thiết để cơ quan tài chính có cơ sở tổng hợp nhu cầu cấp vốn. Con số “dự kiến” này không thể đem ra để làm giá gói thầu hay phát hành hồ sơ mời thầu.

  • Giai đoạn 1 – Nhận và Giao dự toán ngân sách: Khi cấp trên phân bổ kinh phí xuống cơ sở, họ sẽ không ban hành thêm bất kỳ một “Quyết định phê duyệt dự toán trung gian” nào. Lưu ý quan trọng nhất (theo Điều 18.1.b): Nếu số kinh phí thực nhận khác với mức đã trình ban đầu, đơn vị bắt buộc phải làm thủ tục điều chỉnh chủ trương trước khi đi tiếp.

  • Giai đoạn 2 – Lập và Phê duyệt Dự toán mua sắm chi tiết: Để triển khai mua sắm (đấu thầu), đơn vị phải áp dụng pháp luật chuyên ngành (Luật Đấu thầu, Luật Luật Chuyển đổi số…). Căn cứ theo Điều 12.2 và Điều 63.1 Luật Ngân sách nhà nước 2025, Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách (Chủ tịch UBND xã/Chủ đầu tư) chính là người có thẩm quyền ký Quyết định phê duyệt dự toán chi tiết mua sắm (Dự toán gói thầu), dựa trên báo giá hoặc chứng thư thẩm định giá… Và căn cứ Điều 18.8 Nghị định 214/2025/NĐ-CP trường hợp pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực có quy định về việc lập dự toán và thẩm quyền phê duyệt dự toán thì việc lập, phê duyệt dự toán thực hiện theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực (Nghị định 224/2026/NĐ-CP…); trường hợp pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực không có quy định thì chủ đầu tư hoặc cơ quan, đơn vị được người có thẩm quyền giao phê duyệt dự toán thực hiện việc phê duyệt dự toán.

3 điều kiện cốt lõi để Chủ tịch UBND xã/Chủ đầu tư ký duyệt dự toán chi tiết an toàn:

  1. Không vượt quá số kinh phí đã được cấp trên giao dự toán.

  2. Đúng danh mục, chủng loại thiết bị đã được duyệt trong Quyết định phê duyệt chủ trương ban đầu.

  3. Tuân thủ văn bản phân cấp quản lý tài sản công của địa phương (tỉnh/thành phố) đang áp dụng.

Nếu bỏ qua bước phê duyệt dự toán chi tiết (do lầm tưởng quyết định chủ trương đã đủ cơ sở pháp lý), toàn bộ hồ sơ đấu thầu và hồ sơ quyết toán kho bạc phía sau sẽ bị ách tắc và xuất toán!

4. Giải pháp hỗ trợ từ chuyên gia

Nếu Quý đối tác, Chủ đầu tư, và các Nhà thầu cần hỗ trợ chuyên sâu về tư vấn quản lý dự án, quản lý chi phí, tư vấn kiểm toán và quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành, vui lòng liên hệ trực tiếp với PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của hệ thống www.kiemtoanxaydung.vn. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến, chúng tôi cam kết mang lại giải pháp tối ưu và an toàn pháp lý nhất cho dự án của bạn.


SỔ TAY KIỂM TOÁN XÂY DỰNG – PHAN ANH FIRM