Số bước thiết kế: Điểm mới tại Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 217/2026/NĐ-CP
Chào quý độc giả, đồng nghiệp và các chủ đầu tư đang theo dõi chuyên trang kiemtoanxaydung.vn. Tôi là Phan Việt Hiếu.
Trong quản trị dự án, việc xác định số bước thiết kế không đơn thuần là thủ tục hành chính mà là chốt chặn kỹ thuật quyết định chi phí và tiến độ tổng thể. Bài viết dưới đây hệ thống hóa cơ chế phân quyền mới, giúp Chủ đầu tư vận dụng hiệu quả các quy định pháp luật hiện hành.
Thẩm quyền quyết định số bước thiết kế:
Căn cứ pháp lý Hệ thống pháp luật xây dựng hiện hành đã thiết lập một khung pháp lý rành mạch về thẩm quyền quyết định số bước thiết kế tại các văn bản sau:
-
Luật Xây dựng năm 2025 (Khoản 1 Điều 19): “Số bước thiết kế, trình tự các bước do người quyết định đầu tư quyết định trong quá trình lập dự án đầu tư xây dựng hoặc chủ đầu tư quyết định khi triển khai các bước thiết kế xây dựng sau khi dự án đầu tư được phê duyệt”.
-
Nghị định số 217/2026/NĐ-CP (Khoản 2 Điều 16): “Người quyết định đầu tư quyết định số bước thiết kế xây dựng trước hoặc khi phê duyệt dự án; trường hợp được người quyết định đầu tư giao tại quyết định phê duyệt dự án thì chủ đầu tư quyết định số bước thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt”.
Bản chất phân quyền trong xác định số bước thiết kế
Từ các căn cứ pháp lý trên, có thể bóc tách cơ chế quản lý số bước thiết kế thành một ma trận phân quyền 02 cấp độ, khắc phục hoàn toàn sự cứng nhắc của hệ luật cũ:
Cấp độ 1: Quyền quyết định của Người quyết định đầu tư
-
Người quyết định đầu tư (chủ thể “nắm giữ” nguồn vốn) có quyền ấn định số bước thiết kế ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án (trước khi phê duyệt) hoặc chốt tại thời điểm ban hành Quyết định phê duyệt dự án.
-
Sự linh hoạt về mặt thời gian này giúp người cấp vốn định hình rõ mức độ phức tạp kỹ thuật và dự kiến chi phí ngay từ vạch xuất phát.
Cấp độ 2: Cơ chế ủy quyền có điều kiện cho Chủ đầu tư
-
Pháp luật cho phép Người quyết định đầu tư không cần ấn định cứng số bước thiết kế đối với giai đoạn sau. Thông qua Quyết định phê duyệt dự án, Người quyết định đầu tư có thể giao quyền cho Chủ đầu tư tự quyết định.
-
Khi được ủy quyền, Chủ đầu tư chủ động căn cứ vào năng lực của nhà thầu và tính chất công nghệ để chọn chuỗi thiết kế phù hợp (ví dụ: Thiết kế FEED rồi đến bản vẽ thi công, hoặc Thiết kế kỹ thuật rồi đến bản vẽ thi công) mà không phải làm thủ tục xin điều chỉnh dự án.
Xóa bỏ độ trễ và rủi ro khi chốt số bước thiết kế từ sớm
So với hệ luật cũ, việc cho phép ra quyết định về số bước thiết kế trong quá trình lập dự án (trước khi phê duyệt) là một điểm sáng thực chiến, giải quyết triệt để các bất cập:
-
Xóa bỏ tình trạng “đoán ý” và rủi ro hủy hồ sơ: Theo quy định cũ, Chủ đầu tư và Tư vấn phải tự dự kiến số bước thiết kế. Nếu phương án bị bác bỏ khi trình phê duyệt, toàn bộ hồ sơ thiết kế cơ sở và dự toán phải làm lại từ đầu. Hệ luật mới cho phép Người quyết định đầu tư chốt phương án bằng một văn bản độc lập trước khi phê duyệt dự án, bảo vệ khối lượng công việc của tư vấn lập dự án.
-
Xác định chính xác Tổng mức đầu tư: Số bước thiết kế quyết định trực tiếp đến định mức chi phí khảo sát và chi phí thiết kế. Chốt sớm nội dung này giúp Chủ đầu tư có cơ sở pháp lý vững chắc để nội suy chi phí quản lý dự án, loại trừ rủi ro bị xuất toán do áp sai định mức khi Kiểm toán Nhà nước thực hiện kiểm tra.
-
Tối ưu chiến lược đấu thầu: Bằng việc quyết định sớm, Chủ đầu tư có thể thiết lập Kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, chủ động phương án chia gói thầu (truyền thống hoặc EPC, EC, EP), rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi sau khi dự án được phê duyệt.
So sánh cơ chế xác định số bước thiết kế giữa hai hệ luật
Để lượng hóa sự khác biệt, bản chất pháp lý được thiết lập như sau:
-
Về tính phân cấp:
-
Hệ luật cũ: Cứng nhắc. Chỉ Người quyết định đầu tư mới có thẩm quyền quyết định. Chủ đầu tư hoàn toàn thụ động.
-
Luật Xây dựng năm 2025: Phân cấp mạnh mẽ. Thẩm quyền được chia sẻ, Chủ đầu tư được trao quyền tự quyết định thiết kế các bước tiếp theo nếu được giao việc.
-
-
Về thời điểm xác lập quyết định:
-
Hệ luật cũ: Bị khóa chặt tại một mốc thời gian duy nhất là “khi phê duyệt dự án”.
-
Luật Xây dựng năm 2025: Không gian thời gian mở rộng linh hoạt: “Trong quá trình lập dự án”, “khi phê duyệt dự án”, hoặc “sau khi dự án được phê duyệt”.
-
Khuyến nghị thực tiễn từ chuyên gia Phan Việt Hiếu
Sự tinh chỉnh tại Luật Xây dựng năm 2025 và Nghị định số 217/2026/NĐ-CP thực chất là một cuộc cải cách thủ tục hành chính, mang tư duy “quản trị rủi ro từ xa”. Nhằm triển khai dự án hiệu quả, các Ban Quản lý dự án cần lưu ý:
-
Tại giai đoạn chuẩn bị: Ngay sau khi có chủ trương đầu tư, cần làm Tờ trình xin ý kiến Người quyết định đầu tư chốt “số bước thiết kế” trước khi bắt tay vào lập Báo cáo nghiên cứu khả thi. Hoặc Người quyết định đầu tư có thể tích hợp trong văn bản giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án.
-
Tại giai đoạn trình duyệt: Trong Tờ trình phê duyệt dự án, Tư vấn và Chủ đầu tư cần chủ động tham mưu, đưa thẳng vào dự thảo Quyết định phê duyệt dự án điều khoản: “Giao Chủ đầu tư quyết định số bước thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở” đối với các dự án có quy mô kỹ thuật phức tap, dự án có thiết kế công nghệ. Đây là thao tác pháp lý then chốt giúp làm chủ tiến độ, không phải quay ngược lại xin điều chỉnh dự án khi thực tiễn công trường yêu cầu thay đổi chuỗi thiết kế.
Tải về văn bản pháp luật & Tư vấn chuyên sâu cùng PHAN ANH FIRM
Để chủ động rà soát hồ sơ pháp lý chuẩn bị cho thời điểm luật mới có hiệu lực, Quý cơ quan và các đơn vị có thể tải về hệ thống văn bản nguyên bản tại đây:
- Luật Xây dựng năm 2025 (Luật số 135/2025/QH15 – Bản PDF/Word).
-
Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng (Bản PDF/Word).
- Sự chuyển giao pháp luật luôn đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn nếu không được cập nhật và điều chỉnh kịp thời. Nếu cơ quan, tổ chức của bạn đang chuẩn bị nhận nhiệm vụ Chủ đầu tư, cần tư vấn rà soát hồ sơ pháp lý, thiết lập tiến độ tổng thể chuẩn hóa hoặc kiểm toán, thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành, hãy liên hệ ngay với PHAN ANH FIRM – Đơn vị chủ quản của chuyên trang kiemtoanxaydung.vn.
Dưới sự dẫn dắt trực tiếp của Chuyên gia Phan Việt Hiếu, chúng tôi cung cấp hệ sinh thái dịch vụ pháp lý – kinh tế xây dựng chuyên nghiệp, cam kết đồng hành bảo vệ sự an toàn pháp lý tối đa cho Ban Quản lý dự án và các Chủ đầu tư.
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ PHAN ANH FIRM
- [VP MIỀN NAM] Số 50 Cửu Long, P. Tân Sơn Hòa, TP. Hồ Chí Minh
- [VP MIỀN TRUNG] Số 35 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Cam Ranh, Tỉnh Khánh Hòa
- ✉️ sotaykiemtoanxaydung@gmail.com / tuvanphananh@gmail.com
- 📞 Phone/Zalo: 0775.775.266
- Fanpage: SỔ TAY KIỂM TOÁN XÂY DỰNG
- Fanpage: TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ
- Nhóm FB: SỔ TAY KIỂM TOÁN XÂY DỰNG
- Nhóm FB: KINH TẾ XÃ
- Nhóm ZALO: QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ 01
- Nhóm ZALO: QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ 02
- Nhóm ZALO: LUẬT ĐẤU THẦU 2023
- Nhóm ZALO: LUẬT ĐẦU TƯ CÔNG 2024
- Trưởng Ban biên tập Diễn đàn KIỂM TOÁN XÂY DỰNG:
- Ông Phan Việt Hiếu – 📞 Hotline/Zalo: 098765.6161
