Thông tư số 24/2025/TT-BXD: Bước ngoặt số hóa dữ liệu hoạt động xây dựng
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực, ngành xây dựng Việt Nam đang đứng trước một cuộc cách mạng về quản lý thông tin.
Thông tư số 24/2025/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 29 tháng 8 năm 2025 (sau đây gọi là “Thông tư 24”) là một văn bản pháp lý mang tính then chốt, cụ thể hóa các quy định của Nghị định số 111/2024/NĐ-CP, đặt nền móng cho việc xây dựng một Cơ sở dữ liệu quốc gia (CSDLQG) minh bạch, thống nhất và toàn diện về hoạt động xây dựng.
1. Tổng Quan về Thông tư 24/2025/TT-BXD
- Tên văn bản: Thông tư số 24/2025/TT-BXD Hướng dẫn một số thông tin chi tiết trong hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng.
- Hiệu lực thi hành: Kể từ ngày 15 tháng 10 năm 2025.
- Mục tiêu chính: Thông tư 24 ra đời nhằm hướng dẫn chi tiết ba nhóm nội dung trọng yếu trong CSDLQG về hoạt động xây dựng:
- Thông tin chi tiết về quy hoạch đô thị và nông thôn.
- Thông tin chi tiết về dự án đầu tư xây dựng và công trình xây dựng.
- Quy định về mã số thông tin để định danh duy nhất cho các đối tượng quản lý.
- Phạm vi loại trừ: Thông tư này không áp dụng cho các dự án, công trình thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh hoặc có yêu cầu bảo mật cấp nhà nước.
2. Phân Tích Trọng Tâm: Quy Định Mới Về Thông Tin Chi Tiết Của Dự Án và Công Trình Xây Dựng
Đây là nội dung có tác động sâu rộng nhất đến các chủ thể tham gia thị trường. Thông tư 24, đặc biệt là Phụ lục III, đã thiết lập một khuôn khổ chi tiết cho việc thu thập, nhập và quản lý dữ liệu, chuyển đổi căn bản từ hồ sơ giấy sang dữ liệu số có cấu trúc.
2.1. Phân Tách Trách Nhiệm Nhập Liệu Rõ Ràng
Thông tư 24 quy định một cơ chế nhập liệu kép, phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan nhà nước và chủ đầu tư:
- Cơ quan quản lý nhà nước (Cơ quan chuyên môn về xây dựng, Cơ quan cấp Giấy phép xây dựng): Chịu trách nhiệm khởi tạo mã số thông tin và nhập các “Dữ liệu chung” ban đầu. Các dữ liệu này bao gồm các thông tin định danh cơ bản như tên dự án, nhóm dự án, địa điểm, chủ đầu tư, và quy mô chính. Việc này phải được thực hiện ngay khi có kết quả thẩm định hoặc khi cấp giấy phép xây dựng, đảm bảo mã số được ghi trực tiếp vào các văn bản pháp lý liên quan.
- Chủ đầu tư: Có trách nhiệm cập nhật các “Dữ liệu chi tiết” vào hệ thống. Đây là một nghĩa vụ pháp lý mới và rất quan trọng, bao gồm việc tải lên các tệp tin được ký số hoặc chứng thực điện tử của hàng loạt văn bản pháp lý như:
- Văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư.
- Quyết định phê duyệt quy hoạch liên quan.
- Kết quả thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy và báo cáo môi trường.
- Thông báo khởi công, giấy phép xây dựng (nếu có).
- Thông tin chi tiết về các nhà thầu tham gia dự án (khảo sát, thiết kế, thẩm tra, thi công…).
Đáng chú ý, chủ đầu tư (trừ hộ gia đình xây nhà ở riêng lẻ) phải hoàn thành việc cập nhật dữ liệu chi tiết trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được kết quả thủ tục hành chính (như kết quả thẩm định).
2.2. Chuẩn Hóa Dữ Liệu Theo Từng Loại Công Trình
Phụ lục III của Thông tư 24 cấu trúc hóa dữ liệu một cách khoa học theo 3 loại công trình chính:
- Bảng số 01: Áp dụng cho các dự án đầu tư xây dựng phức tạp, yêu cầu thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi. Bảng này yêu cầu một khối lượng thông tin đồ sộ, từ giai đoạn thẩm định, cấp phép, đến nghiệm thu, quyết toán và cả lịch sử bảo trì, sự cố (nếu có).
- Bảng số 02: Áp dụng cho công trình chỉ yêu cầu cấp giấy phép xây dựng, không cần lập dự án (thường là nhà ở riêng lẻ của tổ chức hoặc các công trình quy mô nhỏ). Dữ liệu yêu cầu được tinh giản nhưng vẫn đảm bảo các thông tin pháp lý cốt lõi.
- Bảng số 03: Áp dụng cho các công trình được miễn giấy phép xây dựng, chỉ cần thông báo khởi công. Tại đây, chủ đầu tư/chủ hộ được cấp tài khoản để tự nhập thông tin trước khi khởi công.
3. Đánh Giá Tác Động và Nhận Định Chuyên Môn
Thông tư 24 không chỉ là một văn bản hướng dẫn kỹ thuật, mà còn là một công cụ pháp lý tạo ra những tác động sâu sắc đến toàn bộ ngành xây dựng.
3.1. Tác Động
- Đối với Cơ quan quản lý nhà nước: CSDLQG sẽ là “bộ não” số, cung cấp cái nhìn toàn cảnh và tức thời về hoạt động đầu tư xây dựng trên cả nước. Việc này giúp nâng cao hiệu quả quản lý, dễ dàng tổng hợp, báo cáo (theo các mẫu tại Phụ lục IV ), dự báo thị trường, và làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu thực tế.
- Đối với Chủ đầu tư và Nhà thầu (Minh bạch hóa và Gia tăng trách nhiệm):
- Nghĩa vụ tuân thủ: Áp lực tuân thủ về thời hạn và tính chính xác của dữ liệu sẽ tăng lên đáng kể.
- Lịch sử số: Mỗi dự án sẽ có một “hồ sơ sức khỏe” kỹ thuật số trọn đời.
- Năng lực nhà thầu: Thông tin về năng lực, lịch sử tham gia dự án, các giải thưởng, và cả các vi phạm hành chính hay sự cố của nhà thầu sẽ được ghi nhận và có thể được công khai dưới dạng dữ liệu mở. Điều này sẽ tạo ra một cơ chế sàng lọc thị trường hiệu quả, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh.
- Đối với Thị trường (Tăng cường Tính An Toàn Pháp Lý): Việc công khai một phần dữ liệu dự án dưới dạng dữ liệu mở (open data), như thông tin chung, giấy phép xây dựng, thông báo kết quả thẩm định, sẽ mang lại lợi ích to lớn cho người mua bất động sản, các tổ chức tín dụng, và các nhà đầu tư thứ cấp. Họ có thể tự kiểm tra, xác thực thông tin pháp lý của dự án một cách nhanh chóng, giảm thiểu rủi ro trong giao dịch.
3.2. Nhận Định và Khuyến Nghị
Thông tư 24 là một bước đi đột phá, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc hiện đại hóa quản lý ngành xây dựng. Tuy nhiên, quá trình triển khai sẽ đối mặt với một số thách thức:
- Thách thức:
- Tính toàn vẹn và chính xác của dữ liệu: Ai sẽ chịu trách nhiệm cuối cùng nếu dữ liệu do các bên nhập vào không chính xác? Cơ chế kiểm tra, hậu kiểm cần được quy định chặt chẽ.
- Hạ tầng kỹ thuật và năng lực thực thi: Việc triển khai đồng bộ trên tất cả tỉnh thành đòi hỏi một hạ tầng công nghệ thông tin vững mạnh và đội ngũ cán bộ được đào tạo bài bản.
- Sự đồng bộ với các CSDLQG khác: Hiệu quả của hệ thống phụ thuộc rất lớn vào khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu thông suốt với các hệ thống khác như đất đai, đăng ký doanh nghiệp, dân cư.
- Khuyến nghị:
- Chủ đầu tư: Cần ngay lập tức xây dựng quy trình nội bộ để thu thập và quản lý thông tin dự án theo đúng cấu trúc của Thông tư 24. Đồng thời, phân công nhân sự chuyên trách và đào tạo để đảm bảo tuân thủ nghĩa vụ cập nhật dữ liệu.
- Đơn vị tư vấn pháp lý: Phải cập nhật và tư vấn cho khách hàng về các nghĩa vụ pháp lý mới này, đặc biệt là các chế tài có thể phát sinh nếu không tuân thủ.
- Nhà thầu: Cần chủ động quản lý hồ sơ năng lực của mình, vì giờ đây mọi hoạt động sẽ được ghi nhận trên hệ thống và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và cơ hội kinh doanh trong tương lai.
4. Kết Luận
Thông tư 24/2025/TT-BXD là mảnh ghép pháp lý quan trọng và cần thiết để “luật hóa” quá trình số hóa trong ngành xây dựng. Văn bản này không chỉ đơn thuần là quy định về công nghệ thông tin, mà còn là một công cụ quản trị tiên tiến, hứa hẹn sẽ định hình lại một thị trường xây dựng minh bạch, hiệu quả và an toàn hơn. Việc chuẩn bị và thích ứng sớm với các quy định này là yêu cầu cấp thiết đối với tất cả các chủ thể tham gia vào hoạt động đầu tư xây dựng tại Việt Nam.
👉 Tải về và nghiên cứu toàn văn Thông tư 24/2025/TT-BXD
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ [PHAN ANH FIRM]
- [A] Số 204 – 206 Vũ Tông Phan, P. An Phú, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
- [E] sotaykiemtoanxaydung@gmail.com / tuvanphananh@gmail.com
- [P & ZALO] 0775.775.266
- Fanpage: SỔ TAY KIỂM TOÁN XÂY DỰNG
- Fanpage: TRUNG TÂM ĐÀO TẠO & TƯ VẤN QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ
- Nhóm FB: SỔ TAY KIỂM TOÁN XÂY DỰNG
- Nhóm ZALO: QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƯ
- Nhóm ZALO: QUYẾT TOÁN NỘI DUNG BỒI THƯỜNG
- Nhóm ZALO: LUẬT ĐẤU THẦU 2023
- Nhóm ZALO: LUẬT ĐẦU TƯ CÔNG 2024
- Trưởng Ban biên tập Diễn đàn KIỂM TOÁN XÂY DỰNG:
- Ông Phan Việt Hiếu – [P& ZALO] 098765.6161
